PL
EN
Konferencja naukowa
Data publikacji: 4.04.2018

Konferencja naukowa pt.: „Kościół pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła we Wrzeszczu. Architektura, ludzie historia”. Konferencja ta jest organizowana przez Ks. kmdr por. Sławomira Pałkę -proboszcz Parafii wojskowo - cywilnej pw. Matki Odkupiciela w Gdańsku – Wrzeszczu.

Konferencja ma wiele celów, popularyzację unikalnej architektury sakralnej w oparciu o wiedzę historyczną budowy kościołów ewangelickich w okresie końca XIX i początku XX wieku, rejencji gdańskiej i kwidzyńskiej, które administracyjnie obejmowały teren Prus Zachodnich. Dalej historię Kościoła Luterańskiego w Gdańsku Wrzeszczu, parafii wojskowej kościoła katolickiego od 1945 roku, jej ogromnego wpływu na życie Gdańszczan i dzielnicy Wrzeszcza (w tym także pracowników naukowych i studentów Politechniki Gdańskiej), od pierwszych kapelanów pracujących w tej świątyni, zachowania polskiej tożsamości, katolickich i patriotycznych postaw i świadectw wpływających z tej wspólnoty.

To także moment pokazania zachowanej od momentu jego budowy oryginalnej i historycznej substancji tego kościoła. To w końcu element istniejącej i nie możliwej do zatarcia wieloreligijnej i wielokulturowej historii Miasta Gdańska.

W konferencji chcielibyśmy ukazać między innymi:

  • system budowy kościołów ewangelickich, czyli gdzie państwo pruskie było głównym inwestorem budowlanym i inicjatorem rozwoju architektury luterańskiej – poprzez adaptacje upaństwowionych zamków i klasztorów na kościoły ewangelickie, oraz dzieła wybitnych niemieckich architektów stołecznego Berlina;
  • źródła finansowania inwestycji poprzez kolekty, środki parafialne, podarunki królewskie i cesarskie oraz działalność pruskiej komisji osiedleńczej, a z tego wywodzącej się akceptacji neogotyku jako optymalnego stylu budowlanego, które zapewniało dofinansowywanie państwa pruskiego, w tym także wyposażenia wielu kościołów ewangelickich, prezentując dzieje ołtarzy, ambon, organów, chrzcielnic, malarstwa sztalugowego, mozaikowego i witraży. W przypadku objęcia patronatu cesarskiego Styl architektoniczny w jakim budowany był kościół ewangelicki był wypadkową polityki cesarstwa. W Rzeszy Wilhelm II widział się jako Fryderyk I Barbarossa, stąd królowała tu architektura neoromańska. W Prusach, gdzie cesarz występował jako spadkobierca Albrechta Hohenzollerna, ostatniego wielkiego mistrza i założyciela świeckich Prus, mogła występować wyłącznie architektura neogotycka. Jeśli bowiem wspólnota parafialna chciała mieć kościół zbudowany w innym stylu, wtedy musiała sfinansować sobie budowę z własnych środków;
  • Identyfikację witraży i inskrypcji na dzwonach oraz zdobiących je wizerunków jako wstęp do omówienia udziału Wilhelma II i jego żony Auguste Victorii w procesie fundacyjnym, w tym konkretnych fundacje i ich ikonografię, w tym np. dzwon z kościoła w Gdańsku, który był dekorowany wizerunkami wielkich mistrzów zakony krzyżackiego;
  • Analizę działalności patronackiej pary cesarskiej. Powstanie i działalność Evangelischer Kirchenbauverein, jako stowarzyszenia, w którym działali architekci realizujący fundacje cesarskie w Prusach, w oparciu o prezentację architektury kościoła pw. św. APP Piotra i Pawła po to, by stworzyć bazę do porównania stylistyki budowli ewangelickich i konkretnych rozwiązań formalnych, w Prusach Zachodnich i to zarówno kościołów świeckich jak i garnizonowych;
  • Rolę kościoła po wojnie i poszczególnych jej kapłanów w tworzeniu wspólnoty parafialnej i jej oddziaływania na życie mieszkańców Wrzeszcza w każdym wymiarze.

Komitet Honorowy Konferencji:

  1. JE ks. Biskup gen. brygady Józef Guzdek Ordynariusz Polowy WP,
  2. JE ks. bp płk Mirosław Wola Naczelny Kapelan Wojskowy - Ewangelicki Biskup Wojskowy,
  3. Pani Cornelia Pieper Konsul Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku,
  4. Pan Mieczysław Struk Marszałek Województwa Pomorskiego,
  5. Pan Dariusz Drelich Wojewoda Pomorski,
  6. Pan Paweł Adamowicz Prezydent Miasta Gdańska,
  7. Pan prof. Andrzej Januszajtis – b. dyrektor Instytutu Fizyki PG, wybitny znawca, propagator historii Gdańska,
  8. Pan prof. UG dr hab. Waldemar Ossowski Dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Gdańska,

Organizatorzy:

  • Parafia wojskowo - cywilna pw. Matki Odkupiciela w Gdańsku – Wrzeszczu
  • Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
  • Instytut Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk

 

Prelegenci i tematy:

 

PROGRAM KONFERENCJI

godzina 10.00 - 12.00; część 1 - HISTORIA
Miejsce: Instytut Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku - Wrzeszczu, ul. Fiszera 14

Dr hab. Sławomir Kościelak, prof. UG

Państwo pruskie a kościół ewangelicki w Prusach Zachodnich na przełomie XIX i XX wieku z gdańskiej perspektywy

Dr Jan Daniluk

Życie parafii od powstania do 1945 r.

Dr Daniel Gucewicz

Pod znakiem komunizmu. Dzieje parafii po II wojnie światowej.

Przerwa kawowa

Barbara Szczepuła

Nowe życie w poniemieckich domach.

Dr Andrzej Drzycimski

Ksiądz ppłk Tadeusz Błoński SDB Tadeusz Błoński, kapelan Wojska Polskiego i internowanych.

godzina 12,30 -14,30; część 2 - ARCHITEKTURA
Kościół Parafialny p.w. Matki Odkupiciela w Gdańsku – Wrzeszczu, ul. Sobótki 20

Aurelia Bladowska

Od wsi do miasta - urbanistyczny i architektoniczny rozwój Wrzeszcza.

Maja Mociewicz

Kościoły gdańskie w XIX i na początku XX wieku. Przegląd architektury.

Dr hab. Piotr Birecki prof. UMK

Kościół na tle architektury XIX- wiecznych kościołów garnizonowych Prus Zachodnich.

Anna Żychska

Konserwacja polichromii kościoła garnizonowego w Gdańsku Wrzeszczu.

Dr hab. Piotr Birecki prof. UMK

Od Malborka do Wrzeszcza, czyli o witrażach w kościołach ewangelickich Prus Zachodnich.

Dr Błażej Musiałczyk

Organy kościoła garnizonowego w Gdańsku Wrzeszczu – rys historyczny w kontekście działań organmistrzowskich E. Kempera.

Dr Błażej Musiałczyk

Mini koncert organowy

Prof. Andrzej Januszajtis

Podsumowanie

DO GÓRY